medezeggenschapindepraktijk.nl
De rechten
Naast het recht op informatie, heeft een ondernemingsraad nog enkele andere bijzondere rechten, zoals het recht op advies, het instemmingsrecht, het initiatiefrecht, het recht op scholing en in sommige gevallen het recht op een ambtelijk secretaris.
Up Advies en instemming
Bij belangrijke besluiten, genoemd in de wet, moet de bestuurder
de ondernemingsraad om advies of instemming vragen.
Als er een verzoek om advies of instemming binnenkomt, wordt dit
meestal in het eerstvolgende onderling overleg besproken.
De leden
hebben het verzoek van tevoren bestudeerd. Tijdens het overleg
worden de verschillende stadia van het behandelen doorlopen:
1. Beeldvorming
Eerst moet de inhoud van het verzoek voor iedereen helder en
duidelijk zijn. Zijn er nog vragen, dan moet u die aan de
bestuurder stellen. U kunt zoveel vragen stellen als u wilt. Als
u geen goed beeld van het probleem heeft gevormd dan heeft dat
gevolgen voor het verdere verloop van het proces.
Het gaat er in dit stadium dus nog niet om wat u ervan vindt en
of u het ermee eens bent, maar of u begrijpt wat er gevraagd of
voorgesteld wordt.
2. Oordeelsvorming
Als de eerste fase goed is doorlopen, kunt u het verzoek toetsen aan een aantal criteria die u zelf bepaalt. Een aantal toetsingscriteria zouden kunnen zijn:
- Is het voorstel in strijd met uw collectieve waarden of die van de organisatie?
- Is het voorstel in het algemeen belang van de organisatie?
- Worden er onaanvaardbare risico’s genomen m.b.t. de gezondheid van mensen of het milieu?
- Worden er onaanvaardbare financiële risico’s genomen?
- Worden er onaanvaardbare offers van mensen gevraagd?
- Is het voorstel ethisch verantwoord?
Bij ingewikkelde ethische of juridische vraagstukken kunt u zich bij laten staan door een ter zake deskundige.
3. Besluitvorming
Als de voorgaande stadia goed zijn doorlopen, kunt u tot een besluit komen. Dit besluit wordt op de volgende wijzen genomen:
- unaniem (iedereen heeft dezelfde mening)
- via consensus (door elkaar te overtuigen)
- bij meerderheid (door te stemmen)
Een genomen besluit wordt schriftelijk vastgelegd. In dit besluit wordt opgenomen op welke gronden het besluit is genomen.
Voorbehandeling door een commissie of projectgroep
Bij een veelomvattend verzoek om advies of instemming kan de
ondernemingsraad een commissie of projectgroep samenstellen.
Hierin mogen ook niet-leden zitting hebben.
De leden mogen vragen stellen aan de bestuurder en deskundigen
raadplegen. De doelstelling van de voorbehandeling door een
commissie of projectgroep is om een juiste beeldvorming te
krijgen voordat het verzoek door de ondernemingsraad in
behandeling wordt genomen. De leden houden zich niet bezig met
oordeelsvorming en besluitvorming.
Up Het initiatiefrecht
Indien u als ondernemingsraad hebt gekozen voor een actief en
meedenkend beleid en u hebt goed contact met de achterban, dan kan
het voorkomen dat u met een initiatiefvoorstel naar de bestuurder
gaat.
In principe kunt u met alle - naar uw mening - goede ideeën naar de
bestuurder. Het is meer een kwestie van de juiste formulering, veel
overtuigingskracht en doorzettingsvermogen of de bestuurder uw
voorstel zal honoreren. Het hangt uiteraard ook af van de impact die
uw voorstel heeft op de organisatie en de beschikbare financiële
middelen van de organisatie.
Initiatiefvoorstellen die relatief weinig geld kosten en die vrij
gangbaar zijn, zullen in het algemeen niet veel weerstand oproepen
bij uw bestuurder. Het tegenovergestelde is het geval indien uw
voorstellen nogal vooruitstrevend en vernieuwend zijn. Gaat u er
maar van uit dat een gemiddelde bestuurder niet staat te juichen als
u met een vrij progressief idee komt aanzetten. Bestuurders zijn
over het algemeen vrij behoudend.
U moet wel een hele goede onderhandelaar en diplomaat zijn om
dergelijke voorstellen verwezenlijkt te krijgen.
Het verdient dan ook aanbeveling om uzelf heel goed voor te bereiden:
- U dient zekerheid te hebben dat een groot deel van de achterban achter uw voorstel staat. Praat er met uw collega's over en laat het onderwerp leven.
- U moet uitermate goed kunnen motiveren waarom uw voorstel een goed voorstel is.
- Stel voor uzelf vast wat u maximaal zou kunnen bereiken en wat u minimaal wilt bereiken. U geeft uzelf hiermee onderhandelingsruimte.
- Laat u informeren door ter zake deskundigen.
- Laat geen enkel (toegestaan) middel onbenut om uw doel te verwezenlijken.
- Laat u niet afschrikken door een tegenstribbelende bestuurder, maar informeer wat u zou moeten doen om hem te overtuigen.
- Wees uiterst zorgvuldig met uw bewoordingen en blijf kalm in uw onderhandelingen. Bewijs dat u het beste voor hebt met de organisatie en dwing respect af.
Als de gemoederen wat te hoog op zijn gelopen kunt u het beste een tijd van bezinning in acht nemen om er later weer eens op terug te komen.
Up Training en coaching
Geen enkel mens heeft alle wijsheid in pacht. U kunt veel theoretische kennis verwerven door het lezen van boeken en tijdschriften of door het surfen op het internet. Maar hoe zit het met de praktijk?
- Hoe reageert u als u onder druk staat?
- Bent u in staat om stevig te onderhandelen?
- Hoe brengt u structuur aan in het overleg?
- Hoe staat u tegenover een ontevreden achterban?
- Hoe gaat u om met vertrouwelijke informatie?
Al weet u het nog zo goed, als u er in de praktijk mee geconfronteerd wordt is het toch wel even anders, nietwaar? Het is dan ook niet voor niets dat er veel aangeboden wordt op het gebied van opleidingen, trainingen en coaching. Maakt u er zoveel mogelijk gebruik van.
Er zijn tal van organisaties die uitstekende - eventueel op maat
gesneden - opleidingen of trainingen verzorgen. Dit zijn de meer dan
25 op kwaliteit geselecteerde scholingsinstituten met een GBIO-erkenning.
Het GBIO Gemeenschappelijk
Begeleidingsinstituut voor Ondernemingsraden is in 1975 opgericht en
geeft voorlichting en adviezen over scholing, bewaakt de kwaliteit
en stimuleert nieuwe ontwikkelingen op dit gebied. Het GBIO betaalt
circa 50% van de cursuskosten van medezeggenschapsorganen.
Up De ambtelijk secretaris
Een ambtelijk secretaris is iemand die door de organisatie is aangesteld om de leden van de ondernemingsraad te ondersteunen bij hun or-werkzaamheden. Deze aanstelling kan zijn in de vorm van een dienstverband, maar ook op freelance basis of detacheringsbasis.
Ondernemingsraden kampen vaak niet alleen met bezettingsproblemen,
maar ook met een gebrek aan kennis en inzicht. Een ambtelijk
secretaris kan dan een reële optie zijn.
Ofschoon hij geen deel uitmaakt van de ondernemingsraad, kan hij
toch een waardevolle bijdrage leveren aan de duurzaamheid en
kwaliteit van medezeggenschap!
VASMO
- professionalisering van het beroep van ambtelijk secretaris,
- erkenning van het beroep door werkgevers, medezeggenschapsorganen, vakorganisaties en wetgever,
- platform bieden aan ambtelijk secretarissen.